Laatst hoorde ik een man iets zeggen wat me onverwacht raakte.
Hij vertelde dat hij niet precies wist welke medicijnen hij gebruikte.
'Dat weet mijn vrouw wel.'
Meer was het eigenlijk niet. Een heel gewone opmerking, die hij ook heel vanzelfsprekend maakte.
Ik merkte dat ik er een beetje van slag van raakte.
En dat vond ik eigenlijk nog vreemder dan die opmerking zelf, want waarom raakte dit me?
Ik kende die man niet. Ik wist niets van zijn thuissituatie. Het ging niet over mij, had geen enkele invloed op mijn leven en ik hoefde er helemaal niets mee.
Toch bleef het door mijn hoofd spelen. Waarom?
Pas toen ik er langer over nadacht, begon ik te begrijpen wat me zo dwarszat. Het waren niet eens de medicijnen. Het was die vanzelfsprekendheid.
Een volwassen man die niet weet welke medicijnen hij zelf gebruikt, maar er blijkbaar zonder enige moeite van uitgaat dat zijn vrouw dat wel weet.
Alsof het logisch is dat zij die verantwoordelijkheid draagt en dat we eigenlijk heel normaal zijn gaan vinden.
Hoe vaak één persoon alles weet, onthoudt en regelt. Niet alleen voor zichzelf, maar ook voor de kinderen en soms zelfs voor de partner. En hoe weinig we er eigenlijk nog bij stilstaan hoeveel dat van iemand vraagt.
Wie denkt er eigenlijk aan alles?
Ik moest denken aan mijn eigen situatie.
Aan de kinderen. School, de tandarts, de beugel, afspraken, gezondheid. Alles wat er speelt, alles wat onthouden moet worden en alles wat geregeld moet worden.
Ik weet het. Ik regel het. Ik houd het bij. En dan heb ik het nog niet eens over de gewone dagelijkse dingen, want het gaat niet alleen om wat je daadwerkelijk doet.
Het gaat ook om alles wat voortdurend ergens in je hoofd aanwezig is.
Dat je eraan moet denken dat er een afspraak gemaakt moet worden. Dat je moet onthouden wat er tijdens die afspraak is gezegd. Dat je moet controleren of iets geregeld is. Dat je moet bedenken wat er volgende week, volgende maand of over een halfjaar nodig is.
En als je iets aan een ander overlaat, moet je soms alsnog uitleggen wat er moet gebeuren. Dan heb je misschien een taak uit handen gegeven, maar de verantwoordelijkheid draag je nog steeds zelf.
Er is veel veranderd. Maar is er genoeg veranderd?
Vroeger was de rolverdeling in veel gezinnen anders.
De man ging werken. De vrouw zorgde voor het huishouden en de kinderen. Natuurlijk gold dat niet voor iedereen. Ook vroeger waren er genoeg vrouwen die hard werkten, binnen én buiten het gezin.
Maar inmiddels is de wereld veranderd.
Vrouwen werken, bouwen een carrière op, dragen financieel bij en moeten vaak net zo goed zorgen dat er aan het einde van de maand voldoende geld binnenkomt.
Tegelijkertijd lijkt het in sommige gezinnen nog steeds vanzelfsprekend dat zij ook degene zijn die alles rond de kinderen, het huishouden en zelfs hun partner moeten overzien.
We zijn er verantwoordelijkheden bij gaan dragen, maar hoeveel zijn we er eigenlijk kwijtgeraakt?
En waarom vinden we het zo normaal dat een vader soms nauwelijks weet wat er op school speelt, wanneer zijn kind naar de tandarts moet of wat er rondom de gezondheid geregeld wordt? Het zijn toch ook zijn kinderen?
'Je had het toch gewoon kunnen vragen?'
Dat is ook zo'n opmerking.
Als je hulp nodig hebt, moet je het gewoon vragen, maar waarom eigenlijk? Waarom moet één persoon bedenken wat er moet gebeuren, bepalen wanneer het moet gebeuren en vervolgens iemand anders vragen om het uit te voeren?
En soms moet je diegene dan ook nog motiveren.
Of krijg je een geïrriteerde reactie omdat er wordt verwacht dat hij meedenkt.
En als het uiteindelijk wel gebeurt, wordt het bijna iets bijzonders. Terwijl het gewoon hoort bij het hebben van een gezin. Bij samenleven. Bij volwassen zijn.
Natuurlijk hoef je niet allebei alles te doen. Je mag op elkaar leunen. Sterker nog, dat lijkt me juist een van de mooie dingen van een relatie.
Maar op elkaar leunen is iets anders dan alles aan de ander overlaten. Zorg dragen voor elkaar betekent toch ook dat je zelf ziet wanneer er iets nodig is?
Zonder dat iemand je daar steeds aan hoeft te herinneren.
En wanneer is er dan nog ruimte voor jezelf?
We hebben het tegenwoordig veel over zelfzorg. Over je grenzen bewaken. Tijd voor jezelf maken. Vaker nee zeggen. Goed naar jezelf luisteren.
En daar is niets mis mee.
Maar ik vraag me steeds vaker af hoeveel ruimte er eigenlijk overblijft om voor jezelf te zorgen wanneer je voortdurend met de verantwoordelijkheid voor anderen rondloopt.
Als je niet alleen je eigen leven moet organiseren, maar ook dat van je kinderen en misschien zelfs dat van je partner.
Als je altijd degene bent die onthoudt, regelt, vooruitdenkt en problemen probeert te voorkomen. Als je zelfs moet nadenken over welke taken je aan een ander kunt overlaten.
En dan is er ook nog je werk.
Je eigen zorgen.
Je eigen gezondheid.
En ondertussen proberen we ook nog een beetje een leuke moeder, partner, vriendin of collega te zijn.
Vind je het gek dat we het soms gewoon niet meer trekken?
Dat we moe zijn. Sneller geïrriteerd raken. Minder geduld hebben. Of het gevoel hebben dat we nooit echt kunnen ontspannen?
Niet omdat we niet goed genoeg voor onszelf zorgen, maar omdat er voortdurend zoveel op onze schouders rust.
Het gaat niet om helpen. Het gaat om verantwoordelijkheid.
Ik verwacht niet dat iedereen alles precies gelijk verdeelt. En ik beweer ook niet dat iedere man zijn verantwoordelijkheden uit handen geeft.
Maar ik vind wel dat we ons vaker mogen afvragen waarom het zo normaal wordt gevonden dat één persoon alles moet weten en regelen.
En waarom we degene die dat allemaal draagt vervolgens vertellen dat ze beter haar grenzen moet bewaken. Alsof zij ook nog verantwoordelijk is voor het oplossen van de ongelijkheid.
Een vader die weet hoe het met zijn kind gaat, helpt zijn vrouw niet. Hij is vader.
Een partner die zelfstandig iets regelt, doet niet automatisch iets bijzonders. Hij neemt verantwoordelijkheid.
En een vrouw die aangeeft dat het haar te veel wordt, vraagt niet per definitie om hulp bij haar taken.
Ze vraagt misschien gewoon of ze niet langer alles alleen hoeft te dragen.
Ik begon met één opmerking over medicijnen.
'Dat weet mijn vrouw wel.'
Een klein zinnetje dat bij mij een veel grotere vraag opriep.
Hoeveel dragen we eigenlijk voor anderen, zonder dat iemand zich nog afvraagt of dat wel eerlijk is?
En als we dan eindelijk aangeven dat het ons te veel wordt, waarom kijken we dan zo vaak naar wat wij anders moeten doen, in plaats van naar wat een ander zelf zou moeten dragen?